SPECIJALNI REZERVAT UVAC

rezervat uvac

Specijalni rezervat "Uvac" je zaštićeno prirodno dobro od izuzetnog značaja. Centralnu morfološku celinu rezervata predstavlja kanjonska dolina reke Uvac sa dolinom njenih pritoka. Jedinstveni zagrljaj prirode, prožimanje vode i kopna koje ih okružuje, kratak je opis tri prelepa jezera: Uvačkog, Zlatarkog i Radoinjskog.

Specijalni rezervat prirode "Uvac" bogat je skaršćenim površinama u kojima su brojni kraški oblici: kraške površi, uvale, vrtače, okapine, prerasti, pećine i jame. Posebna vrednost kanjonskih delova doline su uklješteni meandri čiji rtovi imaju relativnu visinu i do 100m. Lepota rečima neizreciva, samo poziv i savet – stati, pa gledati! Pećine su brojne i po veličini variraju od potkapina do najvećeg do sada poznatog pećinskog sistema u Srbiji, Ušačkog pećinskog sistema (6.185m).

Deo klisure reke Uvac na mestu zvanom Pavlovića Brod prvi put je zaštićen 1971. godine kao Specijalni rezervat prirode sa površinom od 267 hektara. 1995. godine zaštita je proširena na površinu od 2.717 hektara, a izmenama od 2006. godine rezervat je proširen na sadašnjih 7.543 hektara.

Staranje o Specijalnom rezervatu prirode "Uvac" povereno je Fondu za zaštitu ptica grabljivica "Beloglavi sup" sa sedištem u Novoj Varoši, staraocu prethodnog, odnosno dotadašnjeg rezervata "Klisura reke Uvac". Uredbom o izmenama i dopunama Uredbe o zaštiti Specijalnog rezervata prirode "Uvac" određena je zaštitna zona SRP "Uvac" koja u pogledu upravljanja i staranja zajedno sa rezervatom čini jedinstveno zaštićeno prirodno dobro.

beloglavi sup

Pored veličine, ovaj sistem i po drugim karakteristikama predstavlja jedan od najzanimljivijih speleoloških objekata u Srbiji i predstavlja jedno od temeljnih vrednosti rezervata. Sistem se sastoji od dve pećine i jedne jame čiji su kanali međusobno povezani i imaju ukupnu dužinu od 6185 m.Najveći deo sistema čini Ušačka pećina. Ima dva ulaza, prvi u selu Gornje Lopiže a drugi u koritu Uvca.

Kada je reč o pećinama, svakako treba izdvojiti i Tubića, Baždarsku i Javorsku pećinu. Prva se nalazi u selu Lopiže, zaseok Tubići. Ima dva ulaza i povremeno jehidrološki aktivna. Baždarska pećina nalazi se u selu Ursule, deset kilometara severozapadno od Sjenice. Javorska pećina (Durulja) nalazi se um selu Bukovik i kroz nju prolazi Kalipoljska reka – reka ponornica koju na izlasku iz pećine nazivaju Vrševina i koja se uliva u Zlatarsko jezero

rezervat uvac

Pećine na teritoriji Specijalnog rezervata prirode "Uvac" odlikuje bogatstvo pećinskog nakita taloženog iz prokapnih voda u vidu stalaktita, stalagmita, stubova, draperija, staklastih iglica itd. Specijalni rezervat prirode "Uvac" izdvaja prisustvo 104 vrste ptica. Najveću atrakciju rezervata predstavlja beloglavi sup, retka vrsta orla lešinara impozantne veličine, raspona krila do 3m. Donedavno pred izumiranjem, zahvaljujući svesti i dobroj volji ljubitelja prirode, brojnost beloglavih supova se povećala na 85 gnezdećih parova, odnosno oko 359 jedinki (monitoring iz 2013. godine). Kolonija beloglavog supa u kanjonu Uvac jedna je od najvećih u Evropi.

BELOGLAVI SUP

Beloglavi sup je retka vrsta orla lešinara, impozantne veličine, raspona krila do tri metra. Prosečna težina ptice iznosi između osam i devet kilograma, a pojedini primerci mogu dostići težinu i do jedanaest kilograma. Ženka polaže jedno jaje krajem januara ili početkom februara i na njemu leže oba roditelja osam meseci naizmenično dok se ne izleže mladunče. Gneždenje se obavlja na krečnjačkim stenama. Gneždenje je grupno i obrazuju se kolonije, retko izolovani parovi. Izlegli mladunac ostaje na gnezdu, pre prvog leta, oko četiri meseca. Supovi polno sazrevaju sa oko pet godina.

Uloga beloglavog supa u lancu ishrane u ekosistemu je jedinstvena i nezamenljiva – isključiva hrana su mu uginule životinje, čime sprečava širenje zaraza i na taj način obezbedjuje "prirodnu reciklažu". Ova retka vrsta je pre dvadesetak godina bila pred izumiranjem. 1990. godine, na teritoriji uvačkih jezera preživelo je samo sedam parova beloglavog supa. 1994. godine osnovan je Fond za zaštitu ptica grabljivica "Beloglavi sup" i otvoreno hranilište Manastirina na koje se od tada kontinuirano iznose tela uginulih životinja i klanični otpad.

2007. godine se na hranilište iznelo preko 60 tona hrane. Zahvaljujući redovnoj ishrani brojnost beloglavih supova se povećala na 67 gnezdećih parova odnosno oko 300 jedinki (2007. godina). Tako je kolonija ove jedinstvene vrste ptice postala najveća na Balkanu i jedna od većih u Evropi. Od registrovanih 104 vrste ptica beloglavi sup (Gips fulvus) je najznačajnija vrsta ptica u Rezervatu "Uvac" i poslednja vrsta iz podfamilije lešinara koja se u Srbiji održala do današnjih dana.

Imate neko pitanje?

Ukoliko ipak imate neko pitanje ili želite da se informišete o ponudama i izboru destinacija

Kontaktirajte nas